MOVE 01: Chân trời 

Trở về Tiếp

Nghệ sĩ: Nghệ sĩ/Kỹsư: Viet Ngo

Ê-kíp sản xuất: planetBLU️ và Cty Vietstar

MOVE 01 không khỏi gợi nhắc đến hình tượng kinh điển trong lịch sử nghệ thuật, The Wanderer in the Sea of Fog của Caspar David Friedrich. Con người đứng trước trời đất mênh mông và nhận thức sâu sắc sự tồn tại hèn mọn của mình. Tuy nhiên, trong tác phẩm của Friedrich, kẻ lang thang dù đơn độc, nhỏ bé vẫn chiếm phần lớn trường ảnh. Anh đứng từ trên cao nhìn thẳng về phía trước, chân trụ vững vàng, sẵn sàng hiên ngang đối diện với đường dài mù sương phía trước.

MOVE 01 cực kỳ khó chịu. Diễn cảnh đẹp đẽ của mây trời tái hình dung cảm thức của Chủ nghĩa Lãng mạn trong bối cảnh môi trường suy thoái của Kỷ Nhân sinh. Trong góc máy rộng, long shot, con người bị quy giản thành những bóng đen mảnh dẻ trên nền trời ngồn ngộn mây. Những bóng đen không có vẻ gì là đang nhìn ngắm cảnh quan hồ, cũng không bắt lấy cái nhìn của bất kỳ ai trước mắt. Đường chân trời lại cứ thẳng tắp, xa không biết xa đến đâu.

Bạc/Bạt loang loáng dưới chân họ. Bạt chống thấm trong nhà máy xử lý rác phủ lên “dãy núi bí mật” - núi suy tư về chủ nghĩa tiêu dùng. Những “núi bạc đầu” đó che đậy quy mô không tưởng của hành vi mang tính hệ thống mà hệ quả là rác thải. Con người, nguyên nhân của hệ quả đứng/động trên đó, thật nhỏ bé. Họ, những công nhân xử lý rác, hiện diện như những hình nhân nhỏ bé, không đáng kể. Sức tàn phá kinh hoàng của con người trong Kỷ Nhân sinh là heimlich, là nhà, và cũng là unheimlich, là không-nhà. Nỗi đau về vấn đề môi trường phơi bày chậm rãi trong sự truy xét của ánh nhìn. Thực tại về rác thải, quy mô và sức nặng của tiêu thụ, của thải bỏ, của sản xuất, vốn khuất khỏi tầm mắt, vốn không thể thấy được, dần hiển lộ như những gì đã bị dồn nén bấy lâu.

Tác phẩm truy vấn chủ đích trong góc quay, trong ánh nhìn, trong việc kiểm soát thiết bị và nhân lực của nghệ sĩ. Anh ta lãng mạn hóa vấn đề dưới lớp áo chống thấm trên nền trời mấy? Hay có chăng có khả năng làm người ta chậm lại và buộc người ta phải đối diện với thực tại rác thải và sự suy thoái môi trường trong Kỷ Nhân sinh trong những lớp vỏ duy mỹ nịnh mắt quen thuộc?

Heimlich, tính từ: I. Còn gọi là heimlich, heimelig, thuộc về ngôi nhà, không xa lạ, quen thuộc, thuần hóa, thân mật, dễ chịu, ấm cúng, v.v.

Heimlich, thuộc về nhà, quen thuộc, ấm cúng, và unheimlich, xa lạ, đáng sợ, không nhà, là hai từ tưởng như đối lập nhưng theo Freud, dần trùng khít vào nhau, khi unheimlich hóa ra chỉ là một tiểu loại của chính heimlich.

The Uncanny — Sigmund Freud

Trong luận văn The Uncanny, Freud giải cấu trúc những ngụ ngôn huyền ảo kinh hoàng kể cho trẻ con ngày xưa và những tác phẩm văn chương viễn tưởng, từ đó cho rằng cấu trúc của nỗi sợ thường đến từ sự trở lại của những điều bị dồn nén, vừa quen thuộc vừa xa lạ, khó giải thích.